Verwarringsgevaar bij beschrijvende handelsnamen

In het voorjaar wees de Hoge Raad een vrij belangrijk arrest over beschrijvende handelsnamen en in hoeverre die handelsnamen beschermd zijn. De kern van de uitspraak stelde vast dat er bij de beoordeling van het eventuele inbreuk alleen gekeken dient te worden naar het verwarringsgevaar zoals dat is omschreven en bedoeld in artikel 5 van de Handelsnaamwet.

Verwarringsgevaar

De regel over het verbod op het voeren van een verwarrende nieuwe handelsnaam staat zoals gezegd omschreven in artikel 5 van de Handelsnaamwet:

“Het is verboden een handelsnaam te voeren, die, vóórdat de onderneming onder die naam werd gedreven, reeds door een ander rechtmatig gevoerd werd, of die van diens handelsnaam slechts in geringe mate afwijkt, een en ander voor zover dientengevolge, in verband met de aard der beide ondernemingen en de plaats, waar zij gevestigd zijn, bij het publiek verwarring tussen die ondernemingen te duchten is.”

Kort gezegd; je mag geen handelsnaam voeren waardoor bij het publiek verwarring kan ontstaan met een al bestaande handelsnaam.

Als je een nieuw bedrijf begint, een muzikaal alter ego lanceert of serieus werk gaat maken van de promotie van je carrière als artiest, label, uitgever, management- of boekingskantoor, streamingplatform, radiostation of festival, dan is het dus een goed idee om goed te controleren of er kans is op verwarring met de namen van oudere bedrijven.

Onderscheidend vermogen

Waar een merk ‘onderscheidend vermogen’ moet hebben, geldt dit niet voor een handelsnaam. De handelsnaam – de naam waarmee een onderneming deelneemt aan het economisch verkeer – mag dus gewoon beschrijven waar een bedrijf zich op richt.

Voorbeeld van een beschrijvende handelsnaam

Een voorbeeld: De Popadvocaat is beschrijvend voor het type dienst (juridisch advies als advocaat) en de branche of sector (pop). De handelsnaam is alsnog beschermd. Maar als je “Het Evenementenbureau” als merk wil vastleggen voor een bureau dat evenementen organiseert, dan kom je hoogstwaarschijnlijk van een koude kermis thuis. Die naam beschrijft namelijk wat het bedrijf doet en kan dus geen merkenrechtelijke bescherming krijgen. Het Evenementenbureau kan daarentegen wél beschermd zijn op grond van de handelsnaamrecht, omdat daarvoor dat verbod op beschrijvend zijn dus niet geldt.

Bijkomende omstandigheden

Zoals je in artikel 5 van de Handelsnaamwet kon lezen, wordt alleen gekeken naar het verwarringsgevaar. Maar, omdat er in eerdere rechtszaken soms ook werd gekeken naar ‘bijkomende omstandigheden’ bij de beoordeling van het verwarringsgevaar, ontstond er een discussie of je dat gezichtspunt wel in de beoordeling mag betrekken.

Om de discussie te beslechten, heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden aan de Hoge Raad gevraagd om hier een uitspraak over te doen.

De Hoge Raad heeft dat gedaan en oordeelde dat bij de vraag of er sprake is van inbreuk door een beschrijvende handelsnaam niet naar bijkomende omstandigheden mag worden gekeken, maar dat alleen aan de maatstaf van verwarring moet worden getoetst.

Let wel; een beschrijvende handelsnaam heeft minder bescherming dan een unieke handelsnaam. Omdat de bescherming minder groot is, zal je met een beschrijvende handelsnaam dus eerder concurrentie moeten duchten. Bij een unieke(re) handelsnaam is je bescherming groter en zal er dus eerder sprake zijn van verwarring als er een andere handelsnaam is die (een beetje) op jouw unieke handelsnaam lijkt.

Domeinnamen

Soms zijn domeinnamen ook beschermd door het handelsnaamrecht. Bij www.popadvocaat.nl loopt dit bijvoorbeeld gelijk op. Maar, dat is niet altijd het geval. Als een domeinnaam niet overeenkomt met, of althans, gebruikt wordt als handelsnaam, dan speelt de Handelsnaamwet een minimale rol en moet je vooral kijken naar het Burgerlijk Wetboek en wat daarin is geregeld over bijvoorbeeld de onrechtmatige daad.

Onrechtmatige daad

Onrechtmatige daad is geregeld in artikel 162 van het 6e Burgerlijk Wetboek. De regeling luidt als volgt:

Boek 6 – Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht

Titel 3 – Onrechtmatige daad

Afdeling 1 – Algemene bepalingen

Artikel 162

  1. Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.
  2. Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond.
  3. Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.

Als er sprake is van een beschrijvende domeinnaam waarop het Handelsnaamrecht niet (direct) van toepassing is, dan spelen de eisen van onrechtmatige daad én bijkomende omstandigheden wél een rol.

Tips voor het controleren van handelsnamen

Deze tip geldt zowel voor nieuwe als voor al bestaande handelsnamen: check sociale media, Google, de website van de Kamer van Koophandel, websites als Bandname.com en Namechk.com en het merkenregister van het Benelux Bureau voor Intellectuele Eigendom (“BBIE” of “BOIP” in het Engels) of het European Union Intellectual Property Office (“EUIPO”).

Voor nieuwe bedrijven: zo voorkom je dat er al een bedrijf is met een (soort)gelijke naam, waardoor er verwarring kan ontstaan en jouw marketing budget de prullenbak in kan en je geconfronteerd kan worden met een schadeclaim én de eis om je bedrijfsnaam te veranderen.

Voor bestaande bedrijven: zorg dat je collega’s de concurrentie op achterstand blijft door je naam te beschermen als dat kan. Zitten partijen in je kielzog en verlies je exposure omdat er partijen zijn met een gelijke naam en een bijvoorbeeld net wat betere SEO- en SEA-game, dan kan een brief waarmee je op je strepen gaat staan soms helpen om te voorkomen dat nieuwere bedrijven doorgaan met het voeren van een handelsnaam waardoor jouw klanten per ongeluk (expres) bij de buurman terechtkomen.

Vragen over merken en handelsnamen?

Ga je een nieuw bedrijf starten, neemt je carrière als artiest een vlucht of zijn er juist kapers op de kust? Ik loods je snel en praktisch door de rechten en regels heen. Neem vrijblijvend contact op om de mogelijkheden te bespreken.

    Petit Legal